Collega Raf Daenen schreef een boek en is er tevreden mee. Maar wat vinden wij eigenlijk van zijn boek?

Je vakliteratuur bijhouden is dikwijls een erg eenzame bezigheid. Grasduinen in tijdschriften, nieuwe boeken lezen, proberen een selectie te maken in de veelheid informatie die aangeboden wordt, het dan zelf lezen en er ook nog wat van vinden en het in je eigen werk een plek geven.

Daarom organiseren we vanuit het lectoraat met enige regelmaat leesclubjes waarin we samen hetzelfde boek bespreken.

Dit keer kozen we voor het nieuwste boek dat collega Raf Daenen samen met Willem Vermeulen schreef: perspectief op een maatschappij in crisis. De auteurs argumenteren dat we een keer moeten ophouden met alleen kommer en kwel te zien in de huidige crisis, want er ligt ook een heleboel creatieve dynamiek. Met name in de zorg en welzijnssector zien ze veel moois ontstaan.
Interesse in deelname aan deze leesclub?
Die gaat door dinsdag 6 maart, 13.30-15.00 uur in lokaal 3.107.
Stuur even een mail aan Marie-José Smolders en geef aan of je nog een exemplaar van het boek wil ontvangen, dan zorgen wij voor voldoende koffie/thee en de nodige extra exemplaren van het boek.

Groet,
Jan Steyaert
Tine van Regenmortel

Uitweg uit de crisis hebben we zelf in de hand

Raf Daenen
Willem Vermeulen
Samen leren, samen werken en samen leven



In tijden van crisis wordt vaak Pavloviaans gereageerd: bezuinigen, snijden, belastingen heffen, of fuseren. Maar de oplossing ligt veel eerder in kleine, nieuwe vormen van samenwerken en -leven.

Dat we in een tijd van crisis leven is duidelijk. We hoeven maar het nieuws te volgen, of de krant erop na te slaan. De berichtgeving toont dat we thans van incident naar incident hollen. In veel publicaties wordt deze crisis, haar aard, oorzaak en gevolgen beschreven. Ook wij doen dit, in ons onlangs verschenen boek, maar we geven ook een perspectief.

Maar eerst de oorzaak van de crisis. De westerse wereld heeft zichzelf jarenlang verrijkt ten koste van andere werelden. Een toplaag van bankiers, captains of industry, speculanten, mensen met een sterrenstatus en bepaalde politici heeft zichzelf onevenredig veel toebedeeld, ten koste van anderen, van natuurlijke bronnen, van milieu en natuur, van de schaarse goede ruimte. Ook in 2011 bleken, ondanks de bancaire crisis nog forse bonussen te worden uitgereikt. Zo kreeg de ING-topman bovenop zijn jaarsalaris 1,25 miljoen euro. Het ongebreideld spenderen kon op den duur niet goed gaan, en nu lijken de klappen in versneld tempo te vallen.

Behalve de financieel-economische crisis is er ook sprake van een maatschappelijke crisis, waarvan de wortels zijn terug te vinden in het derde kwart van de vorige eeuw. Te denken valt aan de toenemende ontkerkelijking, waardoor mensen hun eigen onzekere lotsbestemming moeten construeren, want de belofte van de hemel is weggevallen. De onbelemmerde economische groei heeft geleid tot verkwisting in onze maatschappij en schrijnende tekorten in arme landen. Door de val van de muur werd de aloude vijand van het communistische Oostblok ontmanteld en werd zelfreflectie op de eigen maatschappij noodzakelijker. Door schaalvergroting is de functie van kleine gemeenschappen weggevallen en het individualisme is toegenomen. De emancipatie van minderheden en de opkomst van de multiculturele samenleving leidt tot veel onrust en kan aanzetten tot extremistische denkbeelden. Door deze ontwikkelingen neemt het cynisme en het wantrouwen in de politiek toe.
Daar komt de ongebreidelde marktwerking bij en de neiging van mensen en organisaties om zoveel mogelijk materieel bezit of kapitaal te vergaren. Dat kan het fundament van solidariteit aantasten. Ook het voortdurend wijzen naar anderen of het eisen van directe oplossingen voor individuele problemen door maatschappelijke instituties kan de bodem onder het samenleven wegslaan.

Gelukkig hebben volgens ons crises niet alleen een negatieve uitstraling, ze leiden ook tot het verzetten van de bakens, ze zetten aan tot beweging, zoals in de dialectiek wordt beschreven. Uit een crisis ontstaat vaak een nieuwe weg, of het zoeken naar andere oplossingen. De initiatieven daartoe vinden we meestal niet in de grote wereld, want die reageert doorgaans bijna Pavloviaans defensief: bezuinigen, snijden, belastingen heffen, of fuseren.

Volgens ons moet de oplossing worden gezocht in wat we noemen ‘de kleine wereld’, de directe sociale omgeving. Die kleine wereld gaat zich roeren en initiatieven ontplooien. Het roeren zien we bijvoorbeeld in het protest van mensen die zich aansluiten bij de occupy-beweging tegen de huidige wereldorganisatie. Daarnaast zijn veel mensen in hun eigen directe omgeving solidair actief en constructief bezig. Zo zijn er pleeggezinnen die tijdelijk kinderen opvangen die wegens omstandigheden niet in het eigen gezin kunnen opgroeien. Het wordt door het pleeggezin als een groot goed ervaren dat men een kind een nieuwe kans kan geven. Ook in sportclubs, zoals de voetbalclub zijn veel vrijwilligers actief. Zij willen bijdragen aan de maatschappelijke opvoeding van de jongeren, door ze bewust te maken van sportief gedrag en door zelf het goede voorbeeld te geven. Bij de VoorleesExpress wordt door vrijwilligers voorgelezen aan kinderen in achterstandssituaties. Dit stimuleert niet alleen de taalontwikkeling, ook worden op deze manier contacten gelegd met de ouders, en hun leefwereld kan worden verbreed. Dit zijn voorbeelden die perspectief tonen. Want door samen te werken, samen te leren en samen te leven wordt het sociaal fundament van de samenleving versterkt.

De bovenstaande voorbeelden geven aan dat er nog genoeg veerkracht en daadkracht in de maatschappij is om de maatschappelijke en economische problemen te lijf te gaan. Er is perspectief, als we gezamenlijk zin kunnen geven aan ons bestaan, als we daarbij imperfecties kunnen accepteren, en als we ervaren dat het samen werken en samen leren een meerwaarde geeft die niet door materieel gewin kan worden geëvenaard.

Zowel op het niveau van organisaties, van leidinggevenden als van professionals kan de meerwaarde worden waargemaakt door samenwerking aan te gaan, door op inhoud te sturen in plaats van op procedures en door maatschappelijke opvoeding te herintroduceren en te stimuleren. Zo kunnen we de goede mensen op de goede posities krijgen en daarmee kan een kentering in de grote wereld worden bewerkstelligd. Dat geeft uitzicht op een hoopvolle toekomst.

Boekpresentatie: perspectief op een maatschappij in crisis

Samen leren, samen werken en samen leven




Op maandag 20 december, stipt om twaalf uur ‘s middags is het boek van Raf Daenen en Willem Vermeulen uitgereikt aan Tweede Kamerlid Jeroen Dijsselbloem. Amper fit van het auto-ongeval dat hij twee weken tevoren had heeft Raf Daenen met onverminderd enthousiasme zijn boek gepresenteerd aan studenten, docenten en belangstellenden. Lovende woorden zijn ook gesproken door Lilian Linders, die namens de het instituut Sociale Studies een exemplaar in ontvangst heeft genomen.

Het boek getiteld “Perspectief op een maatschappij in crisis, samen leren, samen werken en samen leven”, vertelt verschillende ervaringsverhalen van mensen die zich stuk voor stuk verdienstelijk maken in de maatschappij. Deze gepassioneerde verhalen bieden inspiratie voor een ieder om in de eigen leefomgeving, de gedachte “de maatschappij dat zijn wij”, uit te dragen. Zo worden er concrete handvatten geboden voor een beter Nederland dat sociaal en bewogen in menselijkheid is.

Daarnaast biedt het boek een maatschappijkritische en onderzoekende blik op onze samenleving op weg naar sociale duurzaamheid. De lezer wordt meegevoerd op reis door de geschiedenis van maatschappelijke bewegingen naar het heden. Het hectische heden, waar veel oude sociale en religieuze verworvenheden lijken te zijn weggevallen biedt in de crisissfeer ook kansen en vraagt om creativiteit en inzet van ons allen.

Het boek is een aanwinst voor de (sociale) professional, de bezorgde burger en betrokken student. Voor iedereen dus. Het was namelijk niet eerder zo gemakkelijk om een goed beeld van onze maatschappij, van onze politieke en economische situatie te krijgen, door enkel een boek te lezen. Geef op basis van de voorbeelden uit het boek betekenis aan het begrip “voorleven” of doe jij dat uit jezelf al? Ontdek het!
Angelique Wissen

Perspectief op een maatschappij in crisis, samen leren, samen werken en samen leven
Boom Lemma Uitgevers, ISBN 9789059317697 paperback 113 pagina’s € 14,50
http://rafdaenen.blogspot.com

Een #perspectief vol 2012

Samen leren, samen werken en samen leven Perspectief op een maatschappij in crisis Zo kan het ook ,alleen gaat sneller, samen delend kom je verder.

Eindhovens dagblad ‘Positiviteit sleutel in crisis’

http://t.co/gZJcXo2k


Oirschot ‘Een perspectief op een maatschappij in crisis’ is het nieuwe boek van PvdA-raadslid en leraar organisatie en maatschappelijke ontwikkeling Raf Daenen. Hij schreef het boek samen met Tilburger Willem Vermeulen. In het boek vragen zij om een andere kijk op de crisis. „We moeten niet meevibreren op die ellende, maar juist kijken hoe we dat om kunnen zetten in positieve energie”, zegt de enthousiaste Daenen. Menselijker, persoonlijker bedrijfsvoeren is waar Daenen en Vermeulen voor pleiten. „Niet het protecol, of de directe winst, maar het doel van een bedrijf moet centraal staan”, zegt Vermeulen.
In het boek worden als voorbeeld enkele  kleine initiatieven in de gemeente Oirschot waar het menselijke aspect tot resultaat leidt gegeven. „Serious Request is ook een goed voorbeeld. Met heel veel mensen samen voor één doel, je ziet wat dat oplevert”, aldus Daenen. Dat zou echter veel meer moeten gebeuren in de samenleving volgens beiden. Verantwoordelijkheid dragen hoort daar  bij. „Natuurlijk moet je mensen kunnen aanspreken op hun zwakheden, maar er moet meer aandacht zijn voor de persoonlijkheden”, zegt Vermeulen. Vanuit het boek willen Daenen en Vermeulen verder gaan met deze gedachte. Met geest verwanten Als Frans Verouden, Rens van Ginneken, Erno Mijland willen we middels Conferenties, workshops en gesprekken vorm geven aan het Fenomeen Voorleven.

Boek recensie: Perspectief op een maatschappij in crisis.

Aanbieding boek aan Socialestudies, studenten en Politiek

Samen leren, samen werken en samen leven

Dat we in een tijd van crisis leven is duidelijk. We hoeven maar het nieuws te volgen, of de krant erop na te slaan. De berichtgeving toont dat we thans van incident naar incident hollen. In veel tegenwoordige publicaties wordt deze crisis, haar aard, oorzaak en gevolgen beschreven. Ook in het boek van Daenen en Vermeulen gebeurt dit. Maar in dit boek blijft het niet bij een beschrijving van de crisis, er wordt ook uitzicht geboden op een perspectief, zoals de titel al aangeeft. Maar eerst terug naar de crisis. In de grote wereld heerst, zoals bekend een financieel economische crisis die een groot deel van de mensheid treft. De westerse wereld heeft zichzelf jarenlang verrijkt ten koste van andere werelden. Binnen de westerse wereld heeft een toplaag van bankiers, captains of industry, speculanten, mensen met een sterrenstatus en bepaalde politici zichzelf onevenredig veel toebedeeld, ten koste van anderen, van natuurlijke bronnen, van milieu en natuur, van de schaarse goede ruimte. Dat kon op den duur niet goed gaan, en nu lijken de klappen in versneld tempo te vallen. De vraag is of onze welvaartmaatschappij nog  bestaansrecht heeft, en zo nee, of er dan een alternatief is. Behalve de financieel economische crisis wordt een maatschappelijke crisis beschreven waarvan de wortels zijn terug te vinden in het derde kwart van de vorige eeuw. Te denken valt aan de toenemende ontkerkelijking, de grenzen aan de groei, de val van de muur waardoor het vijanddenken wegviel, de schaalvergroting waardoor de functie van kleine gemeenschappen is weggevallen en het individualisme is toegenomen, de emancipatie van minderheden en de multiculturele samenleving die thans tot veel onrust leidt omdat ze aanzet tot extremistische denkbeelden. Door deze crisissen neemt het cynisme en het wantrouwen in de politiek toe.

Voorts wordt geconstateerd dat ongebreidelde marktwerking en de neiging van mensen en organisaties om zoveel mogelijk materieel bezit of kapitaal te vergaren, het fundament van solidariteit kan aantasten. Ook het voortdurend wijzen naar anderen of het eisen van directe oplossingen voor individuele problemen door maatschappelijke instituties kan de bodem onder het samenleven uitslaan.

Gelukkig hebben volgens Daenen en Vermeulen crisissen niet alleen een negatieve uitstraling, ze leiden ook tot het verzetten van de bakens, ze zetten aan tot beweging, zoals in de dialectiek wordt beschreven. Uit crisis ontstaat vaak een nieuwe weg, of het zoeken naar andere oplossingen. De initiatieven daartoe vinden we meestal niet in de grote wereld, want die reageert doorgaans bijna Pavloviaans defensief: bezuinigen, snijden, belastingen heffen, of fuseren. Volgens het boek moet de oplossing worden gezocht in wat wordt genoemd “de kleine wereld”, de directe sociale omgeving. De kleine wereld gaat zich roeren en initiatieven ontplooien. Het roeren zien we bijvoorbeeld in het protest van mensen die zich aansluiten bij de occupy beweging, tegen de huidige wereldorganisatie. Daarnaast zijn er veel mensen die in hun eigen directe omgeving solidair actief en constructief bezig zijn.  In het boek wordt hieraan een hoofdstuk met interviews gewijd met personen die zich inzetten om medemensen op te vangen, hen mogelijkheden te bieden zich te ontplooien of om op kleine schaal maatschappelijke problemen op te lossen.

Uit de beschrijving van deze voorbeelden volgt volgens Danen en Vermeulen een positief perspectief. Er is nog genoeg veerkracht en daadkracht in de maatschappij om de geconstateerde problemen te lijf te gaan. Er is perspectief, als we gezamenlijk zin kunnen geven aan ons bestaan, als we daarbij imperfecties kunnen accepteren, en als we ervaren dat het samen werken en samen leren een meerwaarde geeft die niet door materieel gewin kan worden geëvenaard. Zowel op de laag van organisaties, van leidinggevenden als van professionals kan de meerwaarde worden waargemaakt door samenwerking aan te gaan, door op inhoud te sturen en door maatschappelijke opvoeding te stimuleren. Maatschappelijk pedagogische activiteiten verdienen herwaardering, omdat ze zelfgroei mogelijk maken en  mensen tot zelfverantwoordelijk leven kunnen aanzetten. Met de goede mensen op de goede posities kan ook een kentering in de grote wereld worden bewerkstelligd, en met deze positionering wordt in het boek behalve de analyse van de problemen ook uitzicht gegeven op een hoopvolle toekomst.

19/12/2011 Aanbieden boek aan opleiding, studenten en Politiek