Decentralisaties vragen om andere vormen van organiseren

DECENTRALISATIE IS ORGANISEREN VAN BETROKKENHEID
Raf Daenen en Willem Vermeulen 08 jan 2014 0 reacties
De basisgedachte bij de decentralisatie via Wmo, CJG en Participatiewet was dat lokale betrokkenheid een beter uitgangspunt is bij de organisatie van zorg en welzijn dan één groot landelijk sjabloon. Inmiddels lijkt het vooral te gaan om minder kosten en een grotere efficiëntie.
Omdat er nauwelijks of geen gelegenheid wordt geboden om daadwerkelijk vanuit de gedachte van betrokkenheid zaken op te gaan zetten en ervaring op te doen, gaan we op oude voet verder, maar dan decentraal. Met andesre woorden: wat altijd al mis ging op landelijk niveau dreigt nu weer mis te gaan, maar dan op lokaal niveau. De marktwerking enerzijds en de aanbestedingsbureaucratie anderzijds blijven onverminderd de output van zorg en welzijn bepalen.

Vanaf het Rapport Dekker eind jaren 1980 hebben we onze deskundigheid over hoe we publieke betrokkenheid en dienstverlening goed organiseren ingeruild voor het marktprincipe van concurrentie en het principe van standaardisatie. In plaats van een positieve sturing op basis van wat nodig en goed is voor de cliënt of afnemer van diensten, wordt vooral gestuurd op het naleven van regels en contracten en het in de hand houden van de bestedingen of het maken van winst. Dat leidt tot grootschalige concurrentie tussen zorg- en welzijnsorganisaties enerzijds en anderzijds tot claimgedrag van de burger die zijn recht wil halen of behouden.

Wanneer we kiezen voor de oorspronkelijke uitgangspunten van de decentralisatie, een grotere betrokkenheid, zelfstandigheid en positieve participatie aan de maatschappij, dan moeten we het lef hebben om vanuit andere organisatieprincipes en organisatievormen te werken. Professionals moeten niet worden afgerekend op formele tijdsbesteding of het enkel volgen van protocollen, en cliënten niet op het voldoen aan formele criteria of het correct invullen van formulieren. Juist de positieve energie en aandacht hoort centraal te staan. Het gaat niet om de efficiency of winst van de organisatie, maar om de betrokkenheid van dienstverleners die hun cliënten zien, kennen en weten te inspireren. Dat wordt vaak beter gerealiseerd in kleinschalige multidisciplinaire verantwoordelijke teams waarin medewerkers uit verschillende disciplines er samen werk van willen en kunnen maken.

Willen we echt dat ouders gesteund worden in de opvoeding van hun kinderen, dat ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen, of dat personen met geestelijke of fysieke beperkingen meedoen naar vermogen? Dan moeten we de weg durven kiezen naar een nieuw soort maatschappelijk organiseren. Een organiseren dat is gebaseerd op psychologische en pedagogische uitgangspunten met betrekking tot bevestiging, groei, betrokkenheid en voorbeeldgedrag. Deze organisatie moet aansluiten op de leefwereld van mensen.

Decentralisatie kan slechts een succes worden als de vermarkte mammoetorganisaties van zorg en welzijn worden ontbonden. Dan kan opnieuw worden begonnen met werken vanuit buurt- of wijkteams, waarbij kennis over de sociale omgeving en betrokkenheid met de mensen waar het om gaat voorop staat. Een verbreding van het concept buurtzorg in ontwikkeling, maar dan met een multidisciplinaire invalshoek, komt in de buurt. Buurtzorg streeft naar zorgverlening aan huis door hoog opgeleide wijkverpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden in kleine autonome teams. Het oplossend vermogen en de professionaliteit van medewerkers wordt ten volle benut..De kosten van management en overhead worden zo beperkt mogelijk gehouden. Dit idee kan in bredere kring worden uitgedragen.

Her en der zijn er vergelijkbare geluiden. Laat ons de sprong naar voren wagen, gewoon met lef vanuit de menselijke maat organiseren

Raf Daenen en Willem Vermeulen

Is de Sint ook weer in het Oirschotse land

Uitnodiging fractievergadering 

Afgelopen week was in Binnenlands Bestuur te lezen dat er in gemeenten in verband met de naderende verkiezingenpolitieke cadeautjes uitgedeeld werden. We kunnen ons de vraag stellen of dit ook in Oirschot gebeurt als het gaat om ontwikkelingen bij de Oude Toren, de gemeenschapsfuncties van de kerken van Oostelbeers en Spoordonk en het open houden van de bibliotheek.

Als PvdA vinden we dat er in aansluiting op realistische maatschappelijke initiatieven een evenredige investering vanuit de gemeentekas gedaan kan worden. Belangrijker vinden we nog dat er onderlinge afstemming en draagvlak moet zijn. Soms lijkt het er op dat we alleen nog in tegenstellingen kunnen denken. Een gewetensvraag die we ons als PvdA regelmatig stellen is, waarom zouden we het die ander niet gunnen. Eigenlijk is er maar 1 gegronde reden om het niet te doen, en dat is wanneer we het algemeen belang schaden.

Bij de decentralisatie van WMO, CJG en de participatiewet is het vanzelfsprekend dat we een bijdrage naar vermogen aan de samenleving leveren, zodat we wanneer we het echt nodig hebben ook de nodige hulp krijgen.

Als PvdA nodigen we in het bijzonder de jeugd uit om met ons in gesprek te gaan over de invulling van de Algemene Plaatselijke Verordening.

•

Is het redelijk om 1,5u na de laatste wedstrijd de sportkantine te sluiten

•

Moeten we wel  of niet een happy hour toestaan

•

En hoe zit het dan met het stunten met bierprijzen in de supermarkt

•

Waarom worden de Westelbeerse Pinksterfeesten niet gelijkgeschakeld met de kermissen in andere kernen

Als PvdA vinden we dat de Horeca op moet houden met indianenverhalen te vertellen als zouden er de laatste jaren 7 extra horecagelegenheden gecreëerd zijn. Er is slechts 1 horeca vergunning extra afgegeven en dat was niet voor de cultuurboerderij. Er worden nu ook weer kritische vragen gesteld over de wenselijkheid om in de Beerzen een extra horecavergunning te verstrekken voor de exploitatie van Het Oude Gemeentehuis.  Samenwerken  aan samenleven is waar het om gaat, en daarbij elkaar iets gunnen.

Wil je meepraten met een bruisende club dan ben je donderdag 21 november om 20.00 uur welkom op onze fractievergadering in de Ramblaz in Oirschot.

Jongeren, voel je uitgenodigd en doe je zegje!

Namen PvdA Oirschot de Beerzen Raf Daenen

Algemene beschouwingen Obama geïnteresseerd in begrotingstruc Oirschot

Algemene beschouwingen 2014, PvdA

Ik hoorde een klikje op mijn telefoon en riep heel hard en boos in mijn telefoon: “wie luistert mij af?” Een beduusd stemmetje zei: “Ik, zwarte Piet Obama”. Daarop zei ik heel toegeeflijk: “Barak, vraag maar, ik heb niets te verbergen, en de volgende keer graag gewoon bellen.”Daarop begon Obama: “Mister Daenen, would you be so kind to ask your Mayor how…” Ik onderbrak hem met de woorden: ”Zeg, Barak jij had toch Nederlandse roots, je kunt gewoon Nederlands praten”. Waarop hij zei:  “Raf, wil je aan het college vragen hoe zij in staat zijn een begrotingstekort van1,5 miljoen met 1 pennenstreek weg te werken. Dan hebben wij in Amerika ook geen shut down meer nodig.”…

Als PvdA zijn we tevreden over de aangeleverde informatie, het in de financiële diepte duiken laten we graag over aan fracties uit de coalitie.

Als PvdA vinden we dat de gemeentefinanciën overzichtelijker zijn geworden, maar daardoor zien we ook dat er van de beoogde bezuinigingen slechts de helft gerealiseerd is en de andere helft  wordt geput uit de algemene reserve, extra kredieten voor organisatie-ontwikkeling, bestemmingsplan buitengebied en hersteloperatie mbt beheersplannen groen en wegen. Daaraan wordt dan nog de grote rentetruc toegevoegd en dan hebben we een reëel beeld van hoe deze regering omgaat met de gemeentefinanciën.

Visie: Oirschot een kwalitatief groene gemeente die bewust stuurt op samenhang met haar omgeving en werk maakt van een actieve gemeenschap.

Als PvdA willen we investeren in de gemeenschappen, leefbaarheid, participatie en op de samenleving gerichte activiteiten.

Juist in deze tijd van crisis is inkomensondersteuning en armoedebeleid erg belangrijk. Wij willen de extra rijksgelden in 2013 voor armoedebeleid oormerken zodat ze niet opgaan aan lantaarnpalen en we het belastingkwijtscheldingsbeleid weer kunnen invoeren. Wij zullen hiervoor een motie indienen.

Als PvdA hebben we bij de Kadernotitie het voorstel gedaan om voor de kernen Oostelbeers en Spoordonk in het kader van de leefbaarheid 1 miljoen te reserveren. Zou een dergelijke investering een bijdrage kunnen leveren aan het behoud en de transformatie van de kerken in het kader van de leefbaarheid? Wij zullen een motie indienen om daar waar er in dit kader initiatieven komen uit de gemeenschappen van Oostelbeers en Spoordonk hier constructief in mee te denken en in redelijkheid hier een bijdrage aan te leveren.

Als PvdA merken we in het kader van Brainport maar ook in het kader van horeca en toerisme dat ondernemers last hebben van het prisoners dilemma: samen kom je verder, maar het gaan voor het persoonlijk gewin op de kort termijn is sterker. Echter, daadoor kom je er gezamenlijk uiteindelijk slechter uit.. Hier lag een uitdaging om vanuit een gemeenschappelijke visie samen aan een economisch actieplan te werken;

Wij hebben met  zijn allen Oirschot als schaliegasvrije gemeente benoemd, de volgende stap is dat we zullen moeten investeren in andere duurzame energie. Ik nodig andere fracties uit om andermaal in gezamenlijkheid een motie te formuleren die een aanzet biedt om initiatieven in dit kader te ondersteunen.

Volgens ons heeft de wethouder infrastructuur ooit gezegd dat heel Oirschot  voor niets ofvoor weinig zou kunnen beschikken over glasvezel. Hoe ver zijn we hier mee? Ook hier nodig ik andere fracties uit om met een stimulerende motie te komen

Decentralisaties, participatie en kanteling

Als PvdA hebben we constant het College gestimuleerd om er zich voor in te spannen dat de kracht van de gemeenschap en de mensen tot haar recht komt.

Burgerparticipatie, burgerkracht, overheidsparticipatie blijken in de praktijk weerbarstig en lastig te realiseren, met name door de verschillende rollen van de betrokken partijen en het feit dat mensen veranderen nu eenmaal moeilijk is. Dat is de reden dat er geen echte stappen gezet worden. Vandaag konden we weer eens in de krant lezen dat de vier grote gemeenten in Brabant worstelen met de vormgeving van CJG. Voor de kleine gemeenten geldt dit net zo goed, zoals een rapport van het PON aangeeft. In Oirschot zijn we ook nog niet veel opgeschoten, al hebben we er zelfs een speciale wethouder voor gehad!

Ik wil beginnen met de Wethouder maatschappelijke ontwikkeling en de afdeling een compliment te geven over de kwaliteit van de antwoorden op de niet technische vragen die wij als PvdA gesteld hebben

Over de visie waren we het snel eens, dicht bij huis, een gezin, een plan, een regisseur. Maar als we de eigen en andere heilige huisjes moeten opgeven dan wordt het een ander verhaal.

De steeds weer terug kerende vraag is; hoe doen we dat

De antwoorden zijn tot nu toe: Bla bla bla bla bla

De visie en uitgangspunten achter de afzonderlijke decentralisaties zijn vergelijkbaar en vragen om een nieuwe benadering, ofwel een transformatie van het sociale domein: meer participatie en eigen kracht van de burger (zelfredzaamheid), minder bureaucratie, meer slimme combinaties om echte resultaten te bereiken in het sociale domein, een beperktere rol van de overheid en vermindering van de inzet van overheidsgeld. Hiervoor is een andere rolverdeling tussen burgers, maatschappelijke instellingen en de overheid noodzakelijk.

Nu volgt het antwoord; de organisatie

De organisatie van de uitvoering van de verschillende decentralisaties stemmen we zoveel mogelijk op elkaar af. Bij elke decentralisatie denken we na over de invulling van een front- en backoffice en zaken zoals inkoop- en aanbesteding. Er zit daarnaast overlap in organisaties waarmee we gaan samenwerken. Naar verwachting kunnen we ook op het moment vanorganisatie veel zaken integraal oppakken.

We zijn dan ook in overleg met organisaties, instellingen en andere gemeenten om zowel beleid verder uit te werken als om kennis te delen.

Wat wordt hier nu echt gezegd. Er moet heel veel gebeuren. We zijn afhankelijk van elkaar, we hebben geen enkele doorzettingsmacht of  eindverantwoordelijkheid. Het instrumentarium van  aanbesteding en de bestaande organisaties passen niet op wat er nodig is aan organiserend vermogen. En zolang er geen echte ongelukken gebeuren interesseert de rest ons niets.

Kortom, het hulpverleningsgebouw is versleten, renovatie helpt niet meer. Het is tijd voor een nieuw gebouw en een andere organisatie. De vraag is: wie pakt het op? Mocht ik ooit nog eens wethouder worden, dan overweeg ik sterk om alle geld op een hoop te gooien en vanuit het gemeentehuis in Oirschot of ons mevrouw in de Beerzen een eigen organiserend centrum te scheppen. Iedereen die er vanuit de oude organisaties komt werken moet eerst een maand organisatie- en bureaucratie afkickprogramma volgen. Zitten we alleen nog met de vraag wie verzorgt de afkickprogramma’s voor landelijke pers en politiek? Ook de burgers en mensen in verantwoordelijke functies behoeven ondersteuning, begeleiding en vorming voor de nieuwe professionele zelfoplossende samenleving.

Wat is er de afgelopen 4 jaar gebeurd in oirschot?

Uitnodiging fractievergadering 24-10-2013

Als PvdA willen we in onze fractievergadering terugkijken op wat er gerealiseerd is van alle ambitieverwoord in het coalitie convenant en de toekomstvisie: Oirschot een kwalitatief groene gemeente die bewust stuurt op samenhang met haar omgeving en werk maakt van een actieve gemeenschap. Dit doen we door samen met jullie antwoord te geven op de volgende vragen:

•

Hoeveel van de reserves van het Woningbedrijf zijn in de afgelopen 4 jaar opgegaan aan, wegen en groen, plattelandsvernieuwing, Bestemmingsplan Buitengebied en organisatie ontwikkeling?

•

Hoeveel van deze middelen zijn aangewend voor leefbaarheid, participatie en op de samenleving gerichte activiteiten?

•

Net in deze tijd van crisis is inkomensondersteuning en armoedebeleid erg belangrijk. Zijn deextra rijksgelden voor armoedebeleid al geoormerkt zodat ze niet opgaan aan lantaarnpalenen we het belastingkwijtscheldingsbeleid weer kunnen invoeren?

Als PvdA hebben we constant het College gestimuleerd werk te maken om de kracht van de gemeenschap uit mensen tot zijn recht te laten komen.

•

Hoe gaan we als Oirschot de rol van de ISD/ WSD in het kader van de Participatiewetverankeren?

•

Hoe maken we in de Jeugdzorg de verbinding met de burger, dus in de directe uitvoering: ééngezin, één plan, één regisseur?

•

Hoe zorgen we ervoor dat we de broodnodige zorg en ondersteuning dicht bij mensen organiseren?

•

Hoe werken uitvoeringsorganisaties en vrijwilligersorganisaties samen (Vluchtelingenwerk)?

•

Welke regierol heeft de gemeente en welke regie besteden we uit aan de Welzijnsinstellingen wat brengt deze ervan terecht (Ramblaz)?

•

Is het nog mogelijk om ondanks de mislukking van 2 goed betaalde adviseurs de privatisering van verenigingen vlot te trekken?

(Dit waren de onderwerpen die dit College, deze coalitie en in het bijzonder de steeds weer wisselende wethouders Participatie vorm zouden geven! Het moest anders en beter)

•

Hoe ver staat het met de renovatieplannen van de Sint Josefschool in Spoordonk?

•

Als PvdA hebben we bij de Kadernotitie het voorstel gedaan om voor de kernen Oostelbeersen Spoordonk in het kader van de Leefbaarheid 1 miljoen te reserveren. Zou een dergelijke investering een bijdrage kunnen leveren aan het behoud en de transformatie van de kerken inhet kader van de leefbaarheid?

•

Wat is de reden dat het economisch actieplan is blijven liggen; Brainport, vrijetijdseconomieen het samenwerken aan een ondernemende gemeenschap was toch de uitdaging?

•

Wat gaat Oirschot als schaliegasvrije gemeente doen aan investering in duurzame energie?

•

Hoe ver zijn we met de aanleg van glasvezel in de hele gemeente Oirschot?

•

En tot slot hebben we de afgelopen vier jaar voldoende kwalitatief goede huur- en koopwoningen gebouwd?

Belofte maakt schuld, eerst kijken wat er gebeurt en wat er is blijven liggen en of dit nog te repareren is bij het vaststellen van de begroting 2014. Dus kom naar onze fractie vergadering op 24 oktober om 20.00 uur in de Ramblaz, Doe mee met een bruisende club!

Namens PvdA Oirschot de Beerzen

Raf Daenen/ Afra Pronk 06-46298931

“Over Sint Nicolaas en Zwarte Piet”

Financien en organisatie op  orde

Stelling van de Week: liever eerst alle reserves voor woningbouw opmaken pas dan de belasting met 2% extra verhogen?

Roepen als coalitie financiën op orde is leuk voor de Bühne. Nog leuker wordt het als er dan nog een voorstel gelanceerd wordt  waarbij de OZB niet verhoogd. We zijn in het gemeentehuis al 3 jaar orde op zaken aan het stellen, de organisatie burgergericht te maken, de hete aardappel van participatie en zelfwerkzaamheid vooruit te schuiven. Maar de kerntaken discussies wordt door deze coalitie toch maar het liefst overgelaten aan de volgende coalitie.

Om de decentralisaties (Centrum Jeugd en Gezin, WMO en Participatie) een kans van slagen te geven Gaan we als PvdA dan maar samen met de wethouder  inhoud en vorm geven aan participatie en zelfwerkzaamheid.
Iedere coalitie die iets wil met organisatie ontwikkeling en financiën geeft door het nemen van politiek bestuurlijke verantwoordelijkheid zelf inhoud  aan deze verantwoordelijkheden. De huidige coalitie van D66, VVD, CDA en GM laat dit liever over aan de burgemeester. Zodat de wethouders de handen vrij hebben om cadeautjes uit De POT van het woningbedrijf uit te delen?
De laatste 2 jaar is al 8 milj. Opgegaan aan, Bestemmingsplan Buitengebied, Wegen, organisatie ontwikkeling en privatisering. De enige echte uitgave waar we als PvdA achter staan is het miljoen voor starterleningen.
Als PvdA willen we duidelijk zijn hoe we sturing willen geven aan de gemeentelijke organisatie. Structurele middelen voor structurele uitgaven. Als de waan van de dag de politiek keuzes bepalen, zal de organisatie nooit in controle komen. Dus duidelijk aangeven wat we als gemeente wel en wat we niet doen en wat dat dan voor kosten meebrengt en hoe burgers zelf dingen kunnen doen zodat de belastingen laag blijven en de gemeentelijke organisatie slank en kundig.
Elke ambtenaar moet handelen ten dienste van de gemeenschap. Interesse in wat burgers zelf doen, activeren en ondersteunen is waar het om gaat.
Geen clientalisme maar ook geen onnodige beren op de weg plaatsen. Wij houden ons aan vastgestelde kaders. Wat ons betreft was het Bestemmingsplan buitengebied het schoolvoorbeeld van hoe het niet moet. Iedere burger, ondernemer en adviseur moet weten dat kaders, kaders zijn en dat aanvragen die hier bewust over heen gaan niet behandeld worden.
Als PvdA geven we liever een miljoen uit om verenigingen te ondersteunen op weg naar privatisering dan weer een miljoen besteden aan het vullen van gaten door ondoordachte bezuinigingen op de organisatie. Maar om de begroting structureel op orde te krijgen zullen we bij beide er strak in moeten zitten. Het Fonds fysieke en sociale leefbaarheid (Reserves woningbedrijf) is geen gaten vullend pot zelfs niet voor de wegen. Daarom hebben we als PvdA aangegeven dat de laatste 4 miljoen het beste maar weggezet konden worden voor echte concrete activiteiten in Spoordonk, de Beerzen en kern Oirschot.

U mag zelf bepalen wie Zwarte Piet is en wie Sint Nicolaas, wij als PvdA doen aan maatschappelijke investeringen die de samenleving ten goede komen en burgers helpen eigen verantwoordelijkheid te nemen. Denk je er ook zo over dan ben je welkom bij de PvdA Oirschot de Beerzen,

Raf Daenen 0646298931

De Decentralisaties de Baas

Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugd Zorg, Participatie Wet

Gemeenten spelen de komende jaren een cruciale rol bij de drie decentralisaties. Daarnaast  heeft de gemeente een opgave in het ombuigen van de bedreigingen die de crisis met zich meebrengt, naar kansen voor kwetsbare burgers en voor de samenleving als geheel. Dit vraagt om een stevige regie van gemeenten.

Droombeeld of werkelijkheid

Oirschot investeert al een aantal jaren in een lokale en integrale aanpak van kwetsbare burgers. We investeren in vroegtijdige ondersteuning van burgers op wijk- en dorpsniveau door middel van samenwerking met lokale organisaties, cliëntvertegenwoordigers, woningcorporatie, lokale ondernemers en particuliere initiatieven. Ook realiseren we projecten waarbij burgers zich actief inzetten in hun eigen woonomgeving. We vorderen in onze aanpak en boeken langzaam maar zeker resultaten in het verbinden van de sociale vraagstukken samen met professionals en vrijwilligers. Zo blijft Oirschot een bloeiende en dynamische gemeenschap waarin veel burgers een actieve rol hebben.

Landelijke maatregelen en de effecten voor onze gemeente

Het participatiebudget en de algemene uitkering staan onder druk. De Werkdeel- en Educatiebudgetten zijn meer dan gehalveerd in enkele jaren tijd. We moeten de instroom en het voorzieningenniveau drastisch beperken, terwijl het aantal aanvragen (werkzoekenden, schulden, huishoudens met problemen) toeneemt en naar verwachting de komende jaren zal blijven groeien. De invoering van de Participatiewet gaat eveneens gepaard met fikse kortingen. Het toekomstperspectief is niet rooskleurig. Naast bezuinigingen belemmeren onnodige regels het maatschappelijk ondernemerschap van gemeenten en organisaties. Budgetten en overheidshandelen zijn aan zoveel (aanbestedings)regels gebonden dat we worstelen om maatschappelijke projecten succesvol te organiseren en de uitvoering duurzaam in te richten met lokaal verankerde organisaties.
Het effect van de opeenstapeling van rechtmatigheidsregels en verantwoordingseisen is dat we onze beschikbare tijd en energie (=geld) moeten investeren in verdiepen, voorbereiden, afstemmen, toetsen, bijstellen, verantwoorden van contracten, maatschappelijke projecten en initiatieven. We kunnen op ieder moment verrast worden met informatie die onze plannen blokkeert omdat er weer nieuwe regels zijn die de voortgang verhinderen. De risico’s zijn vaak te groot om dan toch door te zetten. Ondernemerschap en creativiteit ontwikkelen (en de risico’s nemen die daarbij horen) is haast een onmogelijke opgave, terwijl we die competenties juist nodig hebben om –ondanks de crisis- te werken aan participatie en zelfredzaamheid van onze meest kwetsbare inwoners.
Samenvattend : Het effect van langdurige bezuinigingen is dat we de kwetsbare burgers onvoldoende perspectief bieden op een zelfstandige bestaanszekerheid. We kunnen de schade beperken door nu te investeren in deze doelgroep. Doen we dat niet, dan betalen we op de lange termijn het gelag.

Wilt je met ons meepraten dan ben je welkom op onze fractievergadering op donderdag 18 april om 20u in de Kemphaan te Middelbeers, Mea de laat, fractiespecialiste decentralisaties PvdA Oirschot

Decentralisaties

Burgers zullen massaal gaan klagen

binnenlandsbestuur 23/11/2012

Decentralisatie, oorspronkelijk bedoeld om overheidstaken op het juiste niveau uit te laten voeren is zo langzamerhand de toverformule geworden om bezuinigingen van de nationale overheid af te wentelen op de decentrale overheden. Als decentralisatie tot ongelijkheid in verschillende regio’s of gemeenten leidt, dan schieten we het doel voorbij, want:
Jongeren in Leeuwarden of Westelbeers hebben recht op dezelfde ondersteuning en zorg.
Ouderen in Oirschot hebben recht op dezelfde voorzieningen als ouderen in Vaals.
Te ver doorgeschoten decentralisatie is de verkeerde strategie voor een belangrijke uitdaging. Die uitdaging is dat we burgers willen stimuleren om verantwoordelijkheid te nemen voor het samenleven dat binnen hun reikwijdte ligt.
Privatisering en concurrentie in de publieke sector is daarom niet de oplossing. Natuurlijk moet het stimuleren van zelforganisatie en het nemen van verantwoordelijkheid voor je omgeving dicht bij huis plaatsvinden. Maar wat constateren we? Bij de huidige wijze van decentralisatie komt de uitvoering nog verder van de burger af  te staan, want het resulteert in een opschaling en meer afstandelijkheid van UWV’s, ISD’s, jeugdzorg, enz.
Het succes van decentralisatie is afhankelijk van het samenspel tussen Rijk en gemeenten. Bij algemene beleidsdoelen, het stellen van kaders, en de belangrijkste sturingsmechanismen waaronder financiering, ligt de bal bij de landelijke overheid. De lokale organisatie en uitvoering komt voor rekening van de provincies en gemeenten.
Als alle voorzieningen op gemeenteniveau geregeld gaan worden dan leidt dit onvermijdelijk tot een grote diversiteit aan producten, kwaliteiten en procedures voor verstrekking. Dit blijft natuurlijk niet onopgemerkt, want burgers vernemen dat in de ene gemeente meer of andere voorzieningen mogelijk zijn dan in de andere gemeente. De media spelen hier graag op in, om aan te geven dat het systeem discriminerend werkt, en dat bepaalt de beeldvorming. Burgers zullen massaal gaan klagen als ze merken dat in de ene gemeente een betere voorziening tegen een lagere prijs wordt geleverd dan in de andere. Dergelijke signalen worden opgepikt door landelijke politici, die zich niet onbetuigd willen laten. In Kamerdebatten worden de decentrale overheden gelaakt, en om te laten zien dat men spierballen heeft, worden strikte uitvoeringsregels opgesteld en wordt meer controle geëist. De bureaucratische klaagsamenleving draait op volle toeren, zonder dat het probleem wezenlijk is aangepakt.
Hoe het anders en beter kan
De uitvoering van veel regelingen kan worden gedelegeerd. Landelijk moeten kaders voor verstrekking worden gesteld en in middelen worden voorzien. Ook moet nationaal worden geïnvesteerd in professionalisering die gericht is op zelforganisatie en het nemen van verantwoordelijkheid door burgers. De regionale en lokale overheden regisseren en controleren de uitvoering. Goed opgeleide professionals zorgen voor deskundige uitvoering dicht bij de burger. Verder moet duidelijk worden gemaakt wat de burger van de overheid kan verwachten en wat er van hem wordt gevraagd. Dan weet de burger waar hij aan toe is om in verantwoordelijkheid en zelforganisatie het goede voor elkaar te doen en daaraan zin te ontlenen.
Er worden geen oneigenlijke behoeftes geschapen en onnodige opschaling blijft achterwege.  Er kan gewerkt worden in kleine, weinig bureaucratische organisaties, die dienstbaarheid aan de samenleving als kernwaarde uitdragen.
Alles overziend zijn er twee grote uitdagingen. Een ligt bij de landelijke overheid die haar verantwoordelijkheid moet nemen voor de grote wereld en die op eerlijke wijze middelen en diensten moet verdelen en controleren. De andere uitdaging ligt bij de samenlevende burger die zijn verantwoordelijkheid voor de kleine wereld neemt of terugkrijgt. Met als verbindende factor de maatschappelijke professional die tot goed samenleven stimuleert en bij haperingen het juiste zetje weet te geven.

 

Raf Daenen en Willem Vermeulen, auteurs  van het boek “Perspectief op een maatschappij in crisis”.