Samenwerking aan samenleving

Tien jaar terug was de Provincie heel actief op het terrein van de ouderenparticipatie. We noemden het Vitaal Grijs. Er werd een omslag gemaakt van ouderen als object van zorg naar ouderdom als de oogst van een rijk leven.

Onder de inspirerende leiding van Lambert van Nistelrooy waren we bezig met bijvoorbeeld een hangplek voor jong en oud, waarbij ouderen in gesprek gingen met hangjongeren.

Nu dreigt de aandacht van de Provincie voor doelgroepen buiten beeld te raken. Toch vind ik het meer dan ooit wenselijk dat gemeenteoverstijgend en tevens herkenbaar aandacht wordt besteed aan jeugd- en ouderenparticipatie die breder is dan het zorgelijk individualistisch perspectief.

Is er voor jongeren nog wel ruimte om samen te experimenteren en jong te zijn? Iets soortgelijks geldt voor ouderen. Veel ouderen zijn actief in het vrijwilligerswerk, en ouderen zijn daarmee het cement van de samenleving. De babyboomers komen er aan, een eigengereide groep die graag zelf de regie over zijn leven houdt.

Ondertussen is de maatschappelijke realiteit zo dat werkgevers de in hun ogen dure oudere werknemer als het wat minder gaat het liefst laat afvloeien. Economie en arbeidsparticipatie is een provinciaal thema, maar het moet wel worden opgepakt. Probleem is dat er flink wordt beknibbeld op ondersteuningsorganisaties. Een conflict tussen de KBO Den Bosch en de Unie KBO sleept al veel te lang aan. Ook heb ik mijn bedenkingen bij de marktgerichte insteek waar ondersteuningsorganisaties toe aangezet worden.

Er ligt op het terrein van vergrijzing, ontgroening en arbeidsparticipatie een gezamenlijke uitdaging. We hoeven het dan geen doelgroepenbeleid te noemen. Maar aandacht besteden aan samenleven, werken en ontspannen van jong en oud behoeft ondersteuning van een marktgerichte samenleving om zichtbaar te maken waar het echt om gaat: een zinvol bestaan voor iedereen.

Ouderen als kracht van de Kempen

Blijven de Kempische ouderen actief en betrokken investeren in hun samenleving!?

‘Meedoen’ is de boodschap. Maar als het om ouderen gaat, gaat de discussie toch vooral over langer werken of (meer) maatschappelijke inzet. Meedoen betekent ook: het onderhouden van sociale contacten, deelnemen aan verenigingen, gebruik maken van de digitale snelweg, kortom: deel uit maken van de samenleving.

Wat kunnen gemeenten en provincie bijdragen aan de participatie van ouderen?

Veel ouderen zijn actief als vrijwilliger en mantelzorger. Opvallend is dat van de 50-plussers die op dit moment geen vrijwilligerswerk of mantelzorg verlenen een groot deel aangeeft dat wel te willen doen als men daarvoor gevraagd zou worden. Voorwaarde is dat er Aansluiting moet zijn bij de persoonlijke motieven. Activiteiten moeten in te passen zijn in de persoonlijke situatie van de potentiële vrijwilliger. Om aan te kunnen sluiten bij wat iemand zou willen doen, wat iemand kan en welke mogelijkheden iemand heeft (bv in tijd), moet worden geïnvesteerd in werving via persoonlijk contact. Voor gemeenten zou het goed zijn om regels en verplichtingen onder de loep te nemen en te beoordelen op noodzakelijkheid en effectiviteit voor het betreffende vrijwilligerswerk.

Mensen zien het zorgen voor elkaar nog steeds als iets vanzelfsprekends: men ‘rolt erin’ als men iemand kent die hulp nodig heeft. Het is dus van belang dat de sociale infrastructuur van een buurt/wijk leidt tot meer onderling contact: het moet weer normaal worden om elkaar ‘te kennen’. Gemeenten kunnen hierbij een rol vervullen door initiatieven op wijk- en buurtniveau te stimuleren. Daarmee valt tegelijkertijd een slag te maken in het tegengaan van eenzaamheid. Wanneer mensen er op uit moeten om sociale contacten te onderhouden lopen ze vaak tegen problemen met vervoer aan. De verschraling van het openbaar vervoer in met name de plattelandsgebieden is voor velen duidelijk merkbaar. Voor de provincie dus een punt van aandacht.

Steeds meer 50-plussers beschikken over een computer. Niet alleen kan de computer worden gebruikt voor het verstrekken van informatie, maar bijvoorbeeld ook om sociale contacten te onderhouden wanneer mensen minder mobiel zijn.

Kortom ouderparticipatie en zorgen voor elkaar de smeerolie van een vitale samenleving, dus blijven investeren in elkaar.